Τις τελευταίες ημέρες έχουν δει ξανά το φώς της δημοσιότητας και έχουν καταγγελθεί από διάφορους φορείς πρακτικές βίας και παράνομης επαναπροώθησης σε βάρος αιτούντων άσυλο και μεταναστών στον Έβρο, οι οποίες ασκούνται από (παρα-)κρατικές ομάδες, που δραστηριοποιούνται στην περιοχή. Οι ίδιες καταγγελίες επισημαίνουν την αδράνεια των αρμόδιων αρχών να διερευνήσουν τη βασιμότητα των καταγγελλόμενων, αρνούμενες ότι συμβαίνουν. Σύμφωνα με τις καταγγελίες αυτές, ένστολοι με αστυνομική ή στρατιωτική περιβολή και καλυμμένα χαρακτηριστικά προβαίνουν σε πράξεις απάνθρωπης και εξευτελιστικής μεταχείρισης και σε άτυπες εξαναγκαστικές απομακρύνσεις (push-backs) υπηκόων τρίτων χωρών, τελώντας σε βάρος τους σωρεία αξιόποινων πράξεων βίας και εκμετάλλευσης. Τα καταγγελλόμενα φαίνεται ότι τεκμηριώνονται με μαρτυρίες των ανθρώπων που υφίστανται τις συνέπειες αυτής της δράσης και με άλλα στοιχεία, όπως φωτογραφικό υλικό και γεωεντοπισμός των θυμάτων και στις δύο πλευρές του Έβρου.
Η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου έχει από καιρό επισημάνει σχετικές καταγγελίες που σωρεύονται και αφορούν άτυπες επαναπροωθήσεις ατόμων που ενδεχομένως χρήζουν διεθνούς προστασίας στην περιοχή του Έβρου.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων και της Απάνθρωπης και Ταπεινωτικής Μεταχείρισης ή Τιμωρίας, μετά την επίσκεψή της στην Ελλάδα (10-19 Απριλίου 2018) καταγράφει στις Προκαταρκτικές Παρατηρήσεις της άτυπες αναγκαστικές επαναπροωθήσεις αλλοδαπών στην Τουρκία από «μασκοφόρους έλληνες αστυνομικούς και συνοριοφύλακες ή (παρα)στρατιωτικούς κομάντος» στην περιοχή του Έβρου.
Οι οργανώσεις ΑΡΣΙΣ - Κοινωνική Οργάνωση Υποστήριξης Νέων, Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες και Human Rights 360 δημοσιοποιούν έκθεση με 39 μαρτυρίες προσώπων που επιχείρησαν να εισέλθουν στην Ελλάδα από τα σύνορα της χώρας με την Τουρκία στην περιοχή του Έβρου και αναφέρουν ότι επαναπροωθήθηκαν, κατά παράβαση του εθνικού, ενωσιακού και διεθνούς δικαίου, στην Τουρκία. Οι λεπτομέρειες της Έκθεσης αποκαλύπτουν ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό τοπίο αυθαίρετων και έκνομων ενεργειών.
Η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΛΕΔΑ) δηλώνει επίσης, ότι "η δράση παρακρατικών ομάδων που διαπράττουν σωρεία σοβαρότατων ποινικών αδικημάτων (απαγωγές, ξυλοδαρμούς, ληστείες, παράνομες επαναπροωθήσεις), εφόσον αποδειχθεί αληθινή, δεν μπορεί να γίνεται ανεκτή σε κανένα σημείο της ελληνικής επικράτειας. Η ΕλΕΔΑ έχει ήδη καταθέσει μηνυτήρια αναφορά στον Άρειο Πάγο και καταγγελία στον Συνήγορο του Πολίτη για συγκεκριμένες περιπτώσεις επαναπροωθήσεων, χωρίς να υπάρξει ως τώρα κάποια ένδειξη, ότι η σχετική έρευνα προωθείται από κάποιον από τους δύο φορείς, ενώ ανάλογες καταγγελίες έχουν γίνει και από δικηγόρους και δημοσιογράφους, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Τουρκία".
Εφόσον τα παραπάνω ισχύουν, έστω και σε μικρότερο βαθμό, είναι σαφές ότι πρόκειται για εγκλήματα που δεν μπορεί να είναι μεμονωμένες περιπτώσεις. Το ενδεχόμενο ότι πρόκειται για συστηματικά οργανωμένες προσπάθειες, που αποκαλύπτουν ένα παράλληλο και σκιώδες κράτος που δρά σε βάρος του κράτους δικαίου και κυρίως έχει αυτονομηθεί από το επίσημο ελληνικό κράτος είναι ένα πιθανό ενδεχόμενο.
Ανάλογα φαινόμενα έχουν καταγραφεί και καταγγελθεί και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Βουλγαρία, η Ουγγαρία η Τσεχία και η Σλοβακία. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις πρωταγωνιστές είναι πολιτικές και παραστρατιωτικές ομάδες με αναφορές στο χώρο της άκρας δεξιάς και του νεοναζισμού. Ελπίζουμε η χώρα μας να μην έχει καταστεί άλλος ένας κρίκος στην αλυσίδα του ξυπνήματος των ιδεολογιών του εθνικιστικού μίσους και της ρατσιστικής προκατάληψης. Η Ευρώπη, και η χώρα μας έχουν πικρή και ανεξίτηλη εμπειρία από το αιματοκύλισμα και την καταστροφή που προκάλεσαν ο ναζισμός και ο φασισμός.
Δηλώνουμε τη βαθιά ανησυχία μας για τα περιστατικά που καταγγέλλονται, συμμεριζόμενοι τους σοβαρότατους προβληματισμούς που θέτουν οι φορείς και οι οργανώσεις που προαναφέραμε. Ζητούμε μαζί τους την άμεση διερεύνηση των καταγγελιών και, σε περίπτωση επιβεβαίωσής τους, την ανάληψη αποφασιστικών πρωτοβουλιών που θα σταματήσουν κάθε σχετική δραστηριότητα και θα εμποδίσουν τους εμπνευστές και τα εκτελεστικά τους όργανα από την επανάληψή τους.
